Ανάπτυξη του εγκεφάλου και ψυχοφάρμακα στην παιδική ηλικία
ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Σ.1, ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ Α.2
1Εταιρεία Ψυχικής Υγείας του Παιδιού και Εφήβου Αιτωλοακαρνανίας, Μεσολόγγι e-mail: sotkot@hotmail.com
2Τομέας Ψυχολογίας, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Περίληψη
Η αυξανόμενη χρήση ψυχοφαρμάκων για την αντιμετώπιση των ψυχιατρικών διαταραχών στο παιδί και τον έφηβο επιβάλει τη ενημέρωση των ιατρών που συνιστούν τα φάρμακα αυτά για τις πιθανές ανεπιθύμητες παρενέργειες στην ανάπτυξη και ωρίμανση των δικτύων του εγκεφάλου. Ο εγκέφαλος βρίσκεται σε συνεχή ανάπτυξη και ωρίμανση από την εμβρυϊκή περίοδο μέχρι και την ήβη. Κατά τις περιόδους εντατικής ανάπτυξης (π.χ. εμβρυϊκή, πρώτου χρόνου ζωής) ο εγκέφαλος είναι περισσότερο ευπρόσβλητος από εξωγενείς επιδράσεις (π.χ. φάρμακα) οι οποίες είναι δυνατόν να προκαλέσουν μορφολογικές και λειτουργικές εκτροπές στην ανάπτυξη του. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται με αυξανόμενη συχνότητα στην θεραπευτική αντιμετώπιση των ψυχιατρικών διαταραχών στο παιδί και τον έφηβο είναι τα διεγερτικά (αμφεταμινικά), το άτυπο αντιψυχωσικό ρισπεριδόνη και τα αντικαταθλιπτικά SSRIs. Από τα ερευνητικά προγράμματα για τη χρήση των διεγερτικών δεν έχουν προκύψει στοιχεία που να υποδεικνύουν τυχόν ανεπιθύμητες επιδράσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου. Τα προγράμματα διερεύνησης της δράσεως της ρισπεριδόνης κρίνονται ανεπαρκή. Σοβαρές επιφυλάξεις υπάρχουν για πιθανές συνέπειες από τη επίδραση των SSRIs στην ανάπτυξης του εγκεφάλου κυρίως κατά την περίοδο της ενδομήτριας ανάπτυξης. Αυτό οφείλεται στην παρεμβολή των SSRIs στη φυσιολογική λειτουργία της σεροτονίνης και τον ειδικό ρόλο που έχει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Λέξεις κλειδιά: Εγκέφαλος, ανάπτυξη, ψυχοφάρμακα.
Εισαγωγή
Δυο σημαντικές πρόσφατες εξελίξεις, η μια στο χώρο της έρευνας για την ανάπτυξη και ωρίμανση του εγκεφάλου στο παιδί και τον έφηβο και η άλλη στον τομέα της χρήσεως ψυχοφαρμάκων στην θεραπευτική αντιμετώπιση των ψυχιατρικών διαταραχών των νεαρών ηλικιών, καθιστούν αναγκαία μια ανασκόπηση του πεδίου όπου αυτές οι δυο περιοχές ενδιαφέροντος εφάπτονται. Οι λόγοι που καθιστούν την ανασκόπηση αναγκαία είναι προφανείς. Όπως η έρευνα διαπιστώνει, ο εγκέφαλος βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη ακόμη και μετά τη γέννηση, κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, η οποία επιτελείται με βηματισμούς που καθορίζονται από βιολογικούς συντελεστές που ενεργούν σε συνάρτηση με περιβαλλοντικές επιδράσεις. Κάποια ψυχοφάρμακα είναι πιθανόν να επενεργούν στις βιολογικές διαδικασίες εξέλιξης του εγκεφάλου. Κατά συνέπεια είναι απαραίτητη η όσο γίνεται καλύτερη γνώση για πιθανά άμεσα και απώτερα βλαβερά αποτελέσματα των ψυχοφαρμάκων στον εγκέφαλο του παιδιού και του εφήβου. Υπάρχουν όμως προοπτικές και για μια άλλη, θετικότερη, άποψη του σχετικού προβληματισμού. Είναι πιθανόν ότι με βάση τις γνώσεις που αποκτώνται για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τις παθολογικές της εκτροπές να υπάρξουν φάρμακα με θεραπευτική δράση για την αποκατάσταση ή βελτίωση της φυσιολογικής ανάπτυξης σε περιπτώσεις που αυτή έχει ήδη παρουσιάσει εκτροπή ή υπολείπεται.
Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 2009
Χαρτογράφηση των εγκεφαλικών μηχανισμών κατανοήσεως του λόγου μέσω Μαγνητοεγκεφαλογραφίας
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ1, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΙΜΟΣ1, ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΟΥΡΙΔΑΚΗΣ1, και ΜΑΡΙΑ ΚΑΤΑΚΗ2
1Πανεπιστήμιο του Τέξας, Ιατρική Σχολή, Τμήμα Νευροχειρουργικής
2Πανεπιστήμιο του Baylor, Ιατρική Σχολή, Τμήμα Νευρολογίας
Περίληψη
Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται μια νέα εφαρμογή της Μαγνητοεγκεφαλογραφιας (ΜΕΓ) στην προεγχειρητική αξιολόγηση ασθενών με επιληψία ή με χωροκατακτητικές εξεργασίες του εγκεφάλου σε ζώνες του φλοιού που διαμεσολαβούν λειτουργιες του λόγου. Ως γνωστό, προεγχειρητική εκτιμήση της ημισφαιρικής επικρατήσεως όσον αφορά τους μηχανισμούς του λόγου γίνεται με τη δοκιμασια της Αμυτάλης, και η λεπτομερής χαρτογράφηση των περιοχών που περιέχουν αυτούς τους μηχανισμούς γίνεται μέσω της προεγχειρητικής ή διεγχειρητικής διαδιαδικασίας ηλεκτρικού ερεθισμού του εγκεφαλικού φλοιού. Η παρούσα μελέτη έδειξε ότι εκτιμήσεις ημισφαιρικής επικρατήσεως και ο εντοπισμός ειδικών περιοχών του φλοιού που ευθύνονται για τη λειτουργία της κατανοήσεως του λόγου, όπως προκύπτουν από την εξέταση ΜΕΓ, συμφωνούν μ' εκεινες που προκύπτουν από την εφαρμογή της δοκιμασίας της Αμυτάλης και της δοκιμασίας ηλεκτρικού ερεθισμού, αντίστοιχα. Πιθανή επίπτωση αυτών των αποτελεσμάτων είναι ότι και οι δύο αυτές επεμβατικές διαδικασιες ενδέχεται να αντικατασταθούν στο μέλλον από τη μη επεμβατική μέθοδο χαρτογραφήσεως μέσω της ΝΕΓ.
Αυτοτραυματική συμπεριφορά σε παιδιά, εφήβους και νέους με νοητική υστέρηση
Γ. ΚΟΛΑΪΤΗΣ1, Ν. ΚΟΥΤΟΥΒΙΔΗΣ2
1Παιδοψυχιατρική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών & Γ.Π. Νοσοκομείου Παίδων Αθηνών "Η Αγία Σοφία"
2Ψυχιατρικό Τμήμα Νοσοκομείου Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Αθηνών
Περίληψη
Η Αυτοτραυματική Συμπεριφορά (Α.Σ.) είναι μια από τις πιο σοβαρές, δύσκολες στη διαχείρισή τους και καταστροφικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται από νεαρά άτομα με νοητική υστέρηση (μαθησιακές μειονεξίες). Η Α.Σ. έχει επικράτηση 10% σ' αυτό τον πληθυσμό, αλλά ποικίλλει σαν λειτουργία διαφόρων παραγόντων κινδύνου, π.χ. επίπεδο υστέρησης, ηλικία, πλαίσιο διαμονής, ύπαρξη ψυχιατρικής διαταραχής, καθώς και παρουσία αισθητηριακών και επικοινωνιακών ελλειμμάτων. Οι συνηθέστερες, ίσως, λειτουργίες της Α.Σ. είναι: η αναζήτηση προσοχής, η επικοινωνία, η αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων και ο αυτοερεθισμός.
Η συμμετοχή βιολογικών και κοινωνικών παραγόντων στην εκδήλωση μαθησιακών διαταραχών
ΛΑΖΑΡΑΤΟΥ Ε., ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Δ. Κ., ΜΑΓΓΑΝΑΡΗ Ε., ΖΕΛΙΟΣ Γ., ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Α., ΣΙΝΗ Α.
Υπηρεσία Παιδιών και Εφήβων, Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Βύρωνα-Καισαριανής
Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών
Περίληψη
Στόχος της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση της συμμετοχής βιολογικών και κοινωνικών παραγόντων στην εκδήλωση μαθησιακών διαταραχών. Το κλινικό δείγμα αποτελούσαν 130 παιδιά και έφηβοι ηλικίας 5;11 έως 18;7 ετών που προσήλθαν στο ΚΚΨΥ Βύρωνα-Καισαριανής λόγω χαμηλών σχολικών επιδόσεων και στα οποία τέθηκε η διάγνωση της Ειδικής Αναπτυξιακής Διαταραχής Σχολικών Ικανοτήτων. Την ομάδα ελέγχου αποτελούσαν 168 παιδιά και έφηβοι του ίδιου εύρους ηλικιών με άριστη σχολική επίδοση. Από το αναπτυξιακό και ιατρικό των παιδιών και των δύο ομάδων καταγράφηκαν οι εξής παράγοντες: φύλο, ηλικία, ιστορικό εγκυμοσύνης και τοκετού, διάρκεια θηλασμού, ιστορικό οργανικών ασθενειών, καθώς και ηλικία, επάγγελμα και μορφωτικό επίπεδο γονέων. Στη συνέχεια μελετήθηκε η σχέση των παραπάνω παραγόντων με τις μαθησιακές διαταραχές.
Από τη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων προέκυψε ότι παράγοντες όπως το άρρεν φύλο, το επιβαρημένο ιστορικό κύησης και τοκετού, το ιστορικό οργανικών ασθενειών και η απουσία θηλασμού κατά τη βρεφική ηλικία αυξάνουν την πιθανότητα εκδήλωσης μαθησιακών διαταραχών και ότι αυξημένα ποσοστά παρατηρούνται σε ηλικίες κάτω των 9 και άνω των 12 ετών. Αντίθετα, η πιθανότητα εμφάνισης μειώνεται σε παιδιά των οποίων οι γονείς είναι υψηλού μορφωτικού επιπέδου. Την πιο ισχυρή συσχέτιση παρουσιάζουν οι οργανικές ασθένειες, με πρώτες τις οξείες υποτροπιάζουσες (π.χ. λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού, ωτίτιδες, κλπ.) και μετά τις χρόνιες (π.χ. άσθμα, διαβήτης, κλπ.). Τα ευρήματα αυτά έρχονται σε συμφωνία με προηγούμενες μελέτες και επιβεβαιώνουν την πολυπαραγοντική αιτιολογία των μαθησιακών διαταραχών σύμφωνα με το βιο-ψυχοκοινωνικό μοντέλο.
Λέξεις κλειδιά: Μαθησιακές διαταραχές, οργανικές ασθένειες, κοινωνικοί παράγοντες.
Οι διαταραχές πρόσληψης τροφής: Κλινική ψυχιατρική προσέγγιση
ΒΑΡΣΟΥ Ε.
Περίληψη
Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) είναι συμπεριφορικά σύνδρομα με σημαντική σωματική και ψυχοκοινωνική νοσηρότητα και σημαντική θνητότητα. Προσβάλλουν ιδιαίτερα έφηβες και νεαρές γυναίκες και είναι σπανιότατες στους άρρενες. Τις τελευταίες δεκαετίες οι ΔΠΤ έχουν ελκύσει μεγάλο ενδιαφέρον τόσο στην επιστημονική κοινότητα όσο και στο κοινό. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δίνουν μεγάλη δημοσιότητα επ΄ ευκαιρία περιπτώσεων σε διασημότητες ή με θανατηφόρο κατάληξη. Ένας ακόμη λόγος είναι η διαφαινόμενη αύξηση στην συχνότητα της εμφάνισής τους, ιδιαίτερα στις δυτικοποιημένες κοινωνίες, με την προβαλλόμενη έμφαση στην λεπτότητα σώματος για τις γυναίκες.
Η ταξινόμηση και τα διαγνωστικά κριτήρια έχουν υποστεί αρκετές αναθεωρήσεις, με παρούσες ακόμη ασυμφωνίες μεταξύ ταξινομικών συστημάτων.
Η κοινωνικοποίηση των παιδιών στη νηπιακή ηλικία: Εκπαιδευτικές οδηγίες για γονείς»
ΙΩΑΝΝΑ ΜΑΣΤΟΡΑ
Ιωάννα Μάστορα, Διδάκτωρ Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήματος Φιλοσοφίας-Παιδαγωγικής-Ψυχολογίας,
Γενική Γραμματέας Διεθνούς Ιδρύματος Ολυμπιακής και Αθλητικής Παιδείας, Καθηγήτρια Κολλεγίου University of Indianapolis, Athens
«Το νεογέννητο από τη γέννησή του φέρει όλα τα κύτταρα του νευρικού του συστήματος, τα οποία θα έχει σε όλη τη ζωή του. Αυτά τα κύτταρα περικλείουν την ικανότητα της μάθησης. Το παιδί δεν είναι μόνο μια ενσωμάτωση του μέλλοντος ώριμου ανθρώπου, αλλά είναι και φυλετική ενσωμάτωση του παρελθόντος της ανθρώπινης φυλής. Έτσι, το παιδί είναι «συμπέρασμα» και συγχρόνως «πρόλογος».
(Δανασή Αφεντάκη, Α. 1991)
Περίληψη
Η UNESCO υποστηρίζει ότι τα πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών είναι και τα σημαντικότερα της ζωής τους. Τότε είναι που αναπτύσσουν τις βασικές φυσικές, κοινωνικές, συναισθηματικές και διανοητικές δυνατότητές τους. Είναι επίσης ο χρόνος που αναπτύσσουν το βασικό πλαίσιο για τις αξίες της ζωής τους. Στόχοι των γονιών και των εκπαιδευτικών είναι να τα βοηθήσουν:
Κυριακή 13 Δεκεμβρίου 2009
Τι είναι το ΆΡΙΣΤΟΝ ΤΕΣΤ
Το ΆΡΙΣΤΟΝ ΤΕΣΤ αποτελεί ένα πρωτοποριακό έμπειρο σύστημα Επαγγελματικού Προσανατολισμού που διερευνά την προσωπικότητα, τις κλίσεις, τις ικανότητες, τις δεξιότητες και τα ενδιαφέροντα κάθε ατόμου και προσδιορίζει τα επαγγέλματα εκείνα που του ταιριάζουν καθώς και τα αντίστοιχα Τμήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος (ΑΕΙ - ΤΕΙ). Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, ο νέος μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις σπουδές και το επάγγελμα που θα ακολουθήσει, ώστε να διασφαλίσει μια επιτυχημένη καριέρα.
Το ΆΡΙΣΤΟΝ ΤΕΣΤ απευθύνεται σε μαθητές Γυμνασίου, Λυκείου αλλά και σε σπουδαστές που επιζητούν εξειδίκευση σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Ιδιαίτερα για τους μαθητές της Γ' Λυκείου τα αποτελέσματα του τεστ χρησιμοποιούνται ως δεδομένα στη συμπλήρωση του μηχανογραφικού τους δελτίου μέσω του ειδικού λογισμικού ΔΙΑΚΡΙΣΙΣ ΣΠΟΥΔΩΝ της εταιρείας Computer Center που έχει δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό. Είναι προφανές ότι το επίπεδο της επαγγελματικής εξέλιξης του ατόμου θα εξαρτηθεί οπωσδήποτε και από την προσπάθεια που αυτό θα καταβάλλει ως εκπαιδευόμενος αλλά και ως εργαζόμενος στη συνέχεια.
Διαβάστε περισσότερα...
Δευτέρα 7 Δεκεμβρίου 2009
6 Συμβουλές για να επιβραβεύετε σωστά (απο 2-3 ετών)!
Ψυχολογία : Συμπεριφορά
Στην περίπτωση που το παιδί σας παρουσιάζει κάποια ανεπιθύμητη συμπεριφορά θα χρειαστεί να το καθοδηγήσετε σε μια επιθυμητή συμπεριφορά, δίνοντας του προσοχή και επιβραβεύοντάς το με τους κατάλληλους τρόπους.
Μέσω της επιβράβευσης θα το βοηθήσετε και να αναπτύξει πιό εύκολα τον αυτοέλεγχό του, γεγονός που ωφελεί τα παιδιά σημαντικά σε όλους τους τομείς - στο να διεκδικούν αυτό που επιθυμούν με τον κατάλληλο τρόπο και στο να έχουν καλές σχέσεις με τους φίλους τους.
Συμβουλευτική γονέων
Η συμβουλευτική είναι η συνεργασία των γονέων με έναν ψυχοθεραπευτή με σκοπό να βοηθήσουν στη βελτίωση της ψυχοσυναισθηματικής κατάστασης του παιδιού και κατά συνέπεια της συμπεριφοράς του.
Κάθε παιδί στη γέννηση του φέρει ένα συγκεκριμένο γενετικό υλικό. Αυτό το υλικό, σε συνδυασμό με τις επιδράσεις που δέχεται από το περιβάλλον κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του, είναι που θα διαμορφώσουν την προσωπικότητα του.
Στη διάρκεια της ανάπτυξης του ένα παιδί μπορεί να αντιμετωπίσει ποικίλες δυσκολίες και προβλήματα:
Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2009
Δυσπραξία
Ο όρος δυσπραξία αναφέρεται σε παιδιά και δηλώνει μια διαταραχή του κινητικού συντονισμού που επηρρεάζει την ικανότητά τους να εκτελούν εκούσιες μυικές κινήσεις. Είναι συχνότερη στα αγόρια από ότι στα κορίτσια, και αποτελεί μια ξεχωριστή διαταραχή , που εντοπίζεται στον κινητικό προγραμματισμό, δηλαδή στην λειτουργία του εγκεφάλου να συντονίζει μια σειρά από μυικές κινήσεις για την εκτέλεση μιας ηθελημένης πράξης. Όταν πρόκειται για ακούσιες κινήσεις, τότε οι ίδιοι μύες λειτουργούν φυσιολογικά.
Δεν αναφερόμαστε λοιπόν σε νευρομυικές βλάβες, αλλά σε διαταραχή της ανάπτυξης περιοχών του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τον «προγραμματισμό» και τον συντονισμό λεπτών και περίπλοκων χειρισμών.
Διαβάστε περισσότερα...
Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2009
Κέντρο ημέρας για παιδια με ΔΑΔ
Το κέντρο ημέρας για παιδιά με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού ΕΚΦΡΑΣΗ & ΛΟΓΟΣ΄΄ , παρέχει θεραπευτική αντιμετώπιση και στην πρώιμη παρέμβαση.
Στόχος μας είναι η ένταξη των παιδιών σε κάποιο εκπαιδευτικό πλαίσιο καθώς και η ανάπτυξη των κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων.
Πέμπτη 26 Νοεμβρίου 2009
Διαταραχές φωνητικών χορδών
Η φωνή θεωρείται ο καθρέφτης της προσωπικότητας του ατόμου και είναι απαραίτητη στην επικοινωνία των ανθρώπων. Γι' αυτό σε περιπτώσεις όπου υπάρχει διαταραχή της φωνής ο λογοπαθολόγος παίζει σημαντικό ρόλο στην αποκατάσταση της, πέραν από το ιατρικό μέρος το οποίο αναλαμβάνει ο ωτορυνολαρυγγολόγος.
Ακολουθώντας την ταξινόμηση των φωνητικών διαταραχών των Green and Mathieson, χωρίζουμε τις φωνητικές διαταραχές σε λειτουργικές και οργανικές.
Διαβάστε περισσότερα...
Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009
Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα
Ο όρος ΔΕΠ-Υ ( διαταραχή ελλειμματικης προσοχής ή και υπερκινητικότητας) υποδηλώνει δυσκολίες στην διατήρηση της προσοχής και της συγκέντρωσης που απαιτητέ για την εκτέλεση μιας δραστηριότητας . Τα παραπάνω ενδέχεται να συνοδεύονται από υπερκινητικοτητας, δηλαδή νευρικές κινήσεις ή δυσκολία παραμονής σε μια συγκεκριμένη θέση για κάποιο χρονικό διάστημα . Συνήθη χαρακτηριστικά είναι η δυσκολία συγκέντρωσης και διατήρησης της προσοχής, η αποφυγή για δραστηριότητες που απαιτούν συνεχή πνευματική προσπάθεια , η δυσκολία στην οργάνωση εργασιών , η απώλεια αντικειμένων που του/της είναι
Διαβάστε περισσότερα...
ΔΥΣΛΕΞΙΑ
Τι είναι Δυσλεξία;
Η δυσλεξία επηρεάζει τη ζωή εκατομμυρίων παιδιών και ενηλίκων σε όλο τονκόσμο, με σοβαρές εκπαιδευτικές, ψυχολογικές και κοινωνικές συνέπειες.
Εκδηλώνεται τα πρώτα χρόνια φοίτησης στο Δημοτικό σχολείο ως μία
απροσδόκητη και ανεξήγητη μαθησιακή δυσκολία στην ανάγνωση και γραφή, σε
φυσιολογικά παιδιά με κανονική ή και ανώτερη ευφυΐα που μέχρι τότε
τίποτε δεν έδειχνε ότι είχαν κάποιο πρόβλημα.
Η διεθνής ομοσπονδία Νευρολογίας καθορίζει τη
Λογοθεραπεία
- δυσκολεύεται να σχηματίσει προτάσεις
- δεν καταφέρνει να εκφράσει τις σκέψεις του με τις σωστές λέξεις
- δυσκολεύεται να περιγράψει απλά γεγονότα
- κάνει γραμματικά και εκφραστικά λάθη
- δυσκολεύεται να ξεκινήσει και να διατηρήσει μια συζήτηση
- δυσκολεύεται να κατανοήσει σύνθετες προτάσεις ή οδηγίες
- μπερδεύει ήχους μέσα σε μια λέξη
Αναρτήσεις
